بوته های گرافیتی

به بوته های ذوب که بخش اعظم ساختار آن از جنس گرافیت باشید، بوته گرافیتی می گویند.
این بوته ها به علت داشتن مقاومت حرارتی بسیار بالا، کاربردهای زیادی در ریخته گری فلزات دارند. طبق گزارشات، ساختار بوته های گرافیتی تا ۳۵۰۰ درجه سلسیوس تغییری نمی کند و تا این دما از استحکام بالایی برخوردار است.
بوته های گرافیتی  طیف گسترده ای از کاربرد در صنایع مختلف را دارا می باشد. همانطور که از نام آن مشخص است این قطعات از گرافیت ساخته می شوند که از لحاظ مقاومت مکانیکی، مقاومت در برابر اصطکاک، چگالی، سختی، رسانایی و غیره دارای طیف گسترده ای از خواص است.
از جمله کاربرد های این قطعات گرافیتی در کوره های قوس الکتریکی ریخته گری مداوم و ساخت قالب شمش فلزات گرانبها مانند طلا و نقره می باشد. جالب است بدانید، این محصول با تنوع بالایی که از نظر هندسه و ابعاد دارد، می تواند نیاز صنعتگران را به ابزاری برای تهیه و انتقال مذاب برطرف کند.


 
553                                                553
 

استفاده و نگهداری بوته های گرافیتی

جهت استفاده بهینه از بوته ها، افزایش عمر بوته ها و کاهش هزینه های ناشی از تخریب و خرید مجدد بوته های ریخته گری توجه به موارد زیر ضروری است.گاهی اوقات تفاوت بین بوته ای که به طور مداوم عملکرد خوبی دارد و آن چیزی که حتی استانداردهای حداقلی را برآورده نمی کند ممکن است ربطی به خود بوته نداشته باشد. در عوض، تفاوت عملکرد ممکن است به نحوه نگهداری، کارکرد و نگهداری بوته در ریخته‌گری مربوط باشد. به عنوان مثال، اگر برخی از بوته ها عمر طولانی داشته باشند در حالی که سایر بوته های مشابه پس از چند گرم شدن از کار بیفتند، شرایط عملیاتی در ریخته گری معمولاً باعث این خرابی های زودرس می شود. اغلب، پیروی از برخی روش های عملیاتی اولیه، خرابی های اولیه بوته را از بین می برد.

پیش گرم کردن

تمامی بوته ها باید به طور یکنواخت قبل از شارژ شدن فلز تا دمای حدودا 800 درجه سانتی گراد پیش گرم شوند. نحوه پیش گرم به این ترتیب است که حرارت ابتدا با دمای 100 الی 150 درجه سانتی گراد جهت حذف رطوبت های احتمالی به مدت 15 دقیقه  شروع می‌شود، سپس افزایش دما به 300 الی 400 درجه سانتی گراد به مدت 15 دقیقه و در نهایت افزایش حرارت به 800 الی 900 درجه سانتی گراد، حرارت دهی تا هنگامی که رنگ بوته ریخته گری به رنگ قرمز روشن گردد ادامه پیدا می‌کند و در انتها پس از خاموش کردن مشعل،  باید ورودي مشعل، خروجی دودکش و روي کوره پوشانده شود و به مدت حداقل 12 ساعت در همین وضعیت نگهداري گردد و پس از سرد شدن کامل کوره بوته آماده استفاده است.

شارژ فلز

به محض اینکه بوته پیش گرم شد باید سریعا بوته را بافلز مورد نظر شارژ کرد و فرآیند ذوب را شروع کرد. جهت شارژ بوته باید ابتدا قطعات فلزي که سبک تر هستند را به صورت عمودي در مرکز و کف بوته قرار داد تا بالشتک مانندي ایجاد شود تا از آسیب ناشی از برخورد قطعات فلز به بوته جلوگیري گردد. تمامی قطعات و شمش هاي فلزي باید به صورت عمودي درون بوته قرار داده شوند و هرگز به صورت افقی یا مورب قرار داده نشوند. هرگز نباید شمش ها را به صورت متراکم درون بوته قرار داد تا فضاي کافی بین شمش ها و همچنین بین شمش ها و بوته جهت انبساط فلز فراهم باشد. هنگامی که عملیات ذوب پایان یافت، بوته حتما باید به صورت کامل پیش از ذوب بعدي تمیز شود.

انبرها

همواره از مناسب بودن انبرها و توانایی آنها براي حمل و جابه جایی بوته هاي که حاوي مذاب است اطمینان حاصل کرد.

شوك حرارتی

شوك حرارتی زمانی اتفاق می افتد که بوته بصورت ناهمگن حرارت داده شود واین شوك منجر به ایجاد فشار و استرس بر ساختار بوته میگردد. براي جلوگیري از شوك حرارتی باید نسبت به حرارت دادن بوته به صورت همگن و جهت شعله اطمینان حاصل کرد و همچنین پیش از شروع ذوب نسبت به فرآیند پیش گرم درست بوته تا هنگامی که رنگ بدنه بوته به رنگ قرمز روشن می رسد مطمئن شد.

حمله شیمیایی

فلاکس ها و عوامل شیمیایی که حین ذوب به مذاب اضافه می‌شوند به راحتی سبب فرسایش شیمیایی بوته می‌گردند. بنابراین باید کمترین مقدار ممکن از فلاکس و عامل شیمیایی مورد نظر را در اواخر ذوب به مذاب اضافه کرد تا کیفیت مذاب نهایی حفظ شود. فلاکس هایی که جهت افزایش خلوص مذاب استفاده می‌شوند معمولا بسیار واکنش پذیر هستند و جذب دیواره بوته می‌شوند و باعث باد کردن و ترك برداشتن دیواره می‌شوند. اگر دما بیش از حد مورد نیاز ذوب باشد سبب می‌شود که این فرسایش و تخریب با سرعت بیشتري در سطح خارجی بوته نمایان گردد. فلاکس هایی که جهت تمیز کردن بوته قبل از شارژ فلز و شروع ذوب به بوته اضافه می‌شوند نیز سبب فرسایش داخلی در کف و دیواره هاي پایینی بوته می‌گردند.

اکسیداسیون

اکسید شدن و یا سوختن ترکیبات کربنی داخل بوته است. نباید بالاي بوته را بیش از حد عایق نمود. « تخریب با اکسیداسیون » و همچنین باید اطمینان حاصل کرد که شعله خوب می‌سوزد و شرایط احتراق مناسبی دارد.

انبار کردن:

بوته ها باید در محیط گرم و خشک و بر روي پالت نگه داري شوند و همچنین باید تخته جداکننده اي بین بوته ها قرار داد.

جابجایی:

همیشه براي حمل بوته هاي سنگین از ابزار مکانیکی کمک بگیرید. بوته هاي کوچک را می توان با واگن هاي دستی جابجا کرد. اگر از لیفتراك هاي چنگک دار استفاده می‌شود، مطمئن شوید که پوشش چنگک ها از مواد مناسبی است تا از آسیب زدن به بوته جلوگیري و محافظت به عمل آید.